شمال‌غرب فلات مرکزی، دامنه‌های البرز
از کاروانسراها تا دژ الموت
قزوین برای مدتی پایتخت صفویان بود؛ کاخ چهل‌ستون و بناهای پیرامون آن، بخشی از این دوره را حفظ کرده‌اند. در شهر، خوشنویسی میرعماد و فضای کاروانسرای سعدالسلطنه، تاریخ هنر و تجارت را به مسیرهای کوتاه و قابل‌پیاده‌روی پیوند می‌دهند.
شمال استان به کوهستان البرز می‌رسد؛ جایی که قلعه‌های الموت و دریاچهٔ اوان، مقصدهایی متفاوت از بافت شهری‌اند. سفر به قزوین می‌تواند با دیدار بناهای تاریخی آغاز شود و با مسیرهای کوهستانی، باغ‌ها و چشیدن قیمه نثار ادامه پیدا کند.
۰۵
چهل‌ستون قزوین یا عمارت کلاه‌فرنگی، از اندک بناهای سلطنتی برجای‌مانده از روزگار پایتختی قزوین در عهد شاه تهماسب صفوی است. تالارهای دوطبقه، پنجره‌های چوبی و لایه‌های نقاشی دیواری، تحولات هنری چند دوره را نشان می‌دهند و بنا امروز موزهٔ خوشنویسی است.
ویرانه‌های قلعهٔ الموت بر فراز کوهی صعب‌العبور در البرز قرار دارند. این دژ با تاریخ اسماعیلیان نزاری در سده‌های میانه پیوندی نزدیک دارد و چشم‌اندازی گسترده بر درهٔ پیرامون ارائه می‌کند.
کاروانسرای سعدالسلطنه در قلب قزوین، مجموعه‌ای وسیع از حیاط‌ها، سراها، راسته‌ها و گنبدهای آجری دورهٔ قاجار است. نورگیرهای گنبدی و چهارراه باشکوهِ بازارچه، مسیر حرکت بازرگانان را یادآوری می‌کنند و فضاهای مرمت‌شدهٔ امروز، میزبان صنایع‌دستی و کافه‌ها هستند.
خانهٔ امینی‌ها از خانه‌های باشکوه قاجاری قزوین است که تالارهای پیوسته، ارسی‌های رنگین، گچ‌بری و آینه‌کاری ظریف آن به اندرونی‌ها و حیاط‌ها گشوده می‌شوند. بازی نور بر شیشه و تزیینات، فضای خصوصی یک خانوادهٔ سرشناس شهری را به تجربه‌ای ملموس از هنر زندگی قاجاری بدل می‌کند.
دریاچهٔ اوان در ارتفاعات الموت و دامنه‌های البرز، از چشمه‌های زیرزمینی تغذیه می‌شود. آب آرام، روستاها و باغ‌های پیرامون و کوه‌هایی که در زمستان سفیدپوش می‌شوند، این دریاچه را به مکانی دل‌نشین برای پیاده‌روی، عکاسی و مکث در طبیعت تبدیل کرده‌اند.
میرعماد قزوینی یکی از چهره‌های اثرگذار خوشنویسی نستعلیق بود. این میراث هنری، در کنار تزیینات بناهای صفوی، به بازدید از قزوین بُعدی می‌دهد که فراتر از تاریخ آن به‌عنوان پایتخت است.
دیگر دیدنی‌های تاریخی: کاخ چهل‌ستون، مسجد جامع و حسینیهٔ امینی‌ها؛ این بناها به‌صورت مستقل در فهرست میراث جهانی ثبت نشده‌اند.
