گنبد سلطانیه
گنبد سلطانیه که در آغاز سدهٔ چهاردهم میلادی ساخته شد، از شاهکارهای معماری ایلخانی است. گنبد آجری عظیمِ دوپوسته و تزیینات فیروزهای آن بر تحول گنبدسازی در منطقه اثر گذاشت.


شمالغرب ایران، کوهستانها و دشتهای قزلاوزن
گنبد سلطانیه و بازارهای صنعتگران
زنجان با گنبد فیروزهای سلطانیه، یکی از نمونههای مهم معماری دوره ایلخانی را در خود جای داده است. آرامگاه اولجایتو با سازه دوپوسته گنبد، در میراث جهانی ثبت شده؛ در شهر زنجان نیز بازار، رختشویخانه و موزه مردان نمکی، جنبههای دیگری از گذشته منطقه را نشان میدهند.
بیرون از شهر، غار کتلهخور و چشماندازهای قزلاوزن و ماهنشان، مسیرهای طبیعتگردی استاناند. صنایع فلزی، ملیلهکاری و چاروقدوزی به سفر وجهی ملموس میدهند؛ گردش در بازار، مکمل مناسبی برای بازدید از سلطانیه و موزههای زنجان است.
۰۵
گنبد سلطانیه که در آغاز سدهٔ چهاردهم میلادی ساخته شد، از شاهکارهای معماری ایلخانی است. گنبد آجری عظیمِ دوپوسته و تزیینات فیروزهای آن بر تحول گنبدسازی در منطقه اثر گذاشت.
رختشویخانهٔ زنجان در سال ۱۳۰۷ خورشیدی بهعنوان فضایی سرپوشیده و امن برای شستوشوی لباس و ظروف ساخته شد. تالار ستوندار، حوضچهها و مسیر هدایت آب، تصویری ملموس از زندگی اجتماعی زنان شهر ارائه میکنند؛ این بنای کممانند اکنون موزهٔ مردمشناسی است.
غار آهکی کتلهخور در شهرستان خدابنده، تالارها، راهروها، چکندهها و چکیدههای چشمگیری دارد و بخشهایی از آن در چند طبقه شکل گرفتهاند. مسیر بازدید عمومی تنها بخشی از این جهان زیرزمینی پهناور را نشان میدهد؛ جایی که ستونهای آهکی و آب زلال، سکوتی رازآلود میآفرینند.
عمارت ذوالفقاری زنجان میزبان پیکرها و اشیای کشفشده در معدن نمک چهرآباد است. شرایط نمکی معدن بخشهایی از بدن، پوشاک و ابزار معدنکاران باستانی را بهگونهای استثنایی حفظ کرده و نمایشگاه موزه، داستانی تکاندهنده و دقیق از کار و زندگی آنان روایت میکند.
بازار زنجان از طولانیترین بازارهای سرپوشیدهٔ ایران است و شکلگیری آن به دورهٔ قاجار بازمیگردد. راستههای تخصصی، سراها، تیمچهها، طاقهای آجری و کاشیهای رنگین، هنوز با صدای دادوستد و حضور صنعتگران زندهاند و فرصت خوبی برای شناخت سوغات و هنرهای محلی فراهم میکنند.
هنرهای دستی زنجان در بازار و کارگاههای شهر حضور پررنگی دارند. در کنار این فرهنگ کارگاهی، آیین شبچره در یلدا نیز با هدیهبردن برای تازهازدواجکردهها شناخته میشود.
رختشویخانه، عمارت ذوالفقاری و معبد داشکسن از دیگر آثار تاریخی استاناند و جدا از میراث جهانی سلطانیه معرفی میشوند.