Արևմտյան Իրան՝ Զագրոսի լեռներ
Լեռնալանջերին սանդղաձև կառուցված գյուղեր
Արևմտյան Իրանի Քուրդիստանը Զագրոսի լեռների, խոր հովիտների և կենդանի ու արմատավորված մշակույթի երկիր է։ Աստիճանաձև գյուղերը, քրդական երաժշտությունն ու տարազը, լեռնային լճերն ու պատմական տները պատմում են բնությանը հարմարվելու բազմազան ձևերի մասին։ Քուրդիստանով ճանապարհորդությունը ջերմ հանդիպում է բնապատկերի, արվեստի և այն մարդկանց հյուրընկալության հետ, որոնց ինքնությունը խորապես կապված է լեռներին։
Արևմտյան Իրան՝ Զագրոսի լեռներ
05
Զագրոսի սրտում Հավրամանը աստիճանաձև գյուղերի, քարե դարավանդներով այգիների և սեզոնային տեղափոխության ուղիների լեռնային բնապատկեր է։ Հավրամի ժողովրդի կյանքը հազարամյակների ընթացքում հարմարվել է սակավ հողին ու զառիթափ լանջերին, և մարդու ու բնության այս կայուն կապը գրանցվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Մարիվանի մոտ Զարիվարը քաղցրահամ լիճ է անտառապատ լեռների միջև, որը սնվում է հատակի աղբյուրներից և ձնհալից։ Տաք եղանակին առավոտյան մշուշը, եղեգնուտներն ու ջրային թռչունները խաղաղ տեսարան են ստեղծում, իսկ ձմռանը լճի մակերեսը երբեմն սառցակալում է։
Սանանդաջի պատմական շուկան ձևավորվել է քաղաքի Սեֆյան ու հետագա զարգացման ընթացքում։ Կամարապատ միջանցքները, փոքր բակերն ու տեղական արհեստների խանութները շարունակում են ծառայել որպես Քուրդիստանի առևտրային ու հասարակական կենտրոն։
Խոսրովաբադ ապարանքը Սանանդաջի քաջարական կառավարական ու բնակելի համալիր է։ Կենտրոնական տաղավարը, բակը, ջրավազանն ու աղյուսե զարդարանքը ներկայացնում են Արդալան իշխանական տան քաղաքային ճարտարապետությունը։
Փալանգանը Թանգիվար կիրճի երկու կողմերում է՝ լանջին աստիճանաձև նստած քարաշեն տներով, որոնց տանիքները վերևի տան բակն են դառնում։ Գետի ձայնը, աղբյուրները, նեղ անցուղիներն ու գյուղի առօրյա շարժումը կենդանի տեսարան են ստեղծում, որը պետք է բացահայտել բնակիչների կյանքը հարգելով։
