Հյուսիս՝ Կասպից ծովի ափ
Կասպյան անտառներ և Ռաշտի համերը
Կասպից ծովի հարավ-արևմտյան ափին Գիլանը անձրևի, Հիրկանյան անտառների, բրնձի դաշտերի և լեռների երկիր է։ Փայտաշեն տները, գունեղ շուկաները, թեյը, գիլաքական խոհանոցն ու պատմական նավահանգիստները ձևավորել են ջրի, խոնավության և ծովային կապերի հետ կապված մշակույթ։ Գիլանը դանդաղ ճանապարհորդելու, համտեսելու և անվերջ կանաչը վայելելու վայր է։
Հյուսիս՝ Կասպից ծովի ափ
05
Մասուլեն լեռան լանջին է՝ դեղնավուն աստիճանաձև տներով, տանիքներով, որոնք նաև հարևանի ճանապարհն ու բակն են, և հաճախ մշուշապատ նրբանցքներով։ Խիտ կառուցապատումը զառիթափ հողին ու խոնավ կլիմային հնարամիտ պատասխան է, սակայն քաղաքն ամենից առաջ մարդկանց տունն է և պետք է այցելել նրանց առօրյան հարգելով։
Կասպից ծովի ափին Անզալիի ծովալճակը ջրանցքների, եղեգնուտների և բաց ջրերի ցանց է՝ չվող թռչունների ու ջրային բույսերի, այդ թվում հայտնի ջրաշուշանների բնակավայր։ Հանգիստ նավարկությունը, ձկնորսների տեսարանն ու նավահանգստի լույսը գրավիչ են, սակայն այս փխրուն էկոհամակարգի պաշտպանությունը առաջնային է։
Ֆումանի անտառներում Ռուդխան ամրոցը ձգվում է լեռնաշղթայի կատարով՝ մշուշի ու խիտ ծառերի միջև։ Երկար վերելքից հետո երևացող քարե ու աղյուսե պարիսպները, աշտարակներն ու դարպասները պաշտպանական ճարտարապետությունն ու Հիրկանյան բնությունը միացնում են բացառիկ ամբողջության մեջ։
Ի տարբերություն Իրանի շատ պատմական շուկաների՝ Ռաշտի շուկայի մեծ մասը բացօթյա է և միահյուսված քաղաքի կենտրոնական փողոցներին։ Կանաչեղենի ու մրգերի գույները, ապխտած ձկան և տեղական խոտաբույսերի բույրը, վաճառողների ձայներն ու անձրևը շուկան դարձնում են գիլաքական սննդի ու առօրյայի կենդանի ներկայացում։
Ասալեմ–Խալխալ ճանապարհը Կասպից ծովի խոնավ անտառներից բարձրանում է դեպի Արդաբիլի լեռնային մարգագետինները։ Կարճ տարածության վրա այն անցնում է մշուշոտ անտառների, բաց արոտավայրերի և ոլորապտույտ լեռնանցքների միջով։
