Հարավարևելյան Իրան
Այրված քաղաքից մինչև Մակրանի ափերը
Իրանի հարավ-արևելքում Սիստան և Բելուջիստան նահանգը ձգվում է Համունի առասպելական երկրից մինչև Օմանի ծովի ափերը։ Բրոնզեդարյան քաղաքները, հրաբխային լեռները, արհեստավոր գյուղերը, յուրօրինակ երկրաբանական բնապատկերներն ու բելուջ և սիստանցի ժողովուրդների հարուստ մշակույթը բացառիկ բազմազանություն են ստեղծում։ Այստեղ ճանապարհորդը բացահայտում է հեռավոր Իրանը՝ մի վայր, որտեղ պատմությունը, անապատը, օվկիանոսն ու ջերմ հյուրասիրությունը հանդիպում են։
Հարավարևելյան Իրան
05
Շահրե Սոխթեն՝ «Այրված քաղաքը», Սիստանի հնագույն քաղաքային կենտրոններից է և ձևավորվել է մ.թ.ա. երրորդ հազարամյակում։ Բնակելի ու արհեստագործական թաղամասերը, գերեզմանատունը և բազմաթիվ գտածոները կարևոր տեղեկություններ են տալիս Իրանական սարահարթի արևելքի վաղ քաղաքային հասարակության մասին։
Չաբահարից դեպի Գվատար ծոց ճանապարհին «մանրակերտ» լեռների սրածայր ակոսներն ու մոխրասպիտակ երանգները բացվում են Օմանի ծովի կապույտի կողքին։ Քամու և անձրևի արագ էրոզիան ստեղծել է այս արտասովոր ձևերը, իսկ ճանապարհը շարունակաբար նոր տեսարաններ է բացում ոսկեգույն ափի և ալիքաձև լեռնաշղթաների միջև։
Չաբահարի ափը բացվում է Օմանի ծոցի և Հնդկական օվկիանոսի ուղղությամբ՝ ձևավորելով Իրանի միակ օվկիանոսային առափնյա գոտին։ Ժայռոտ ափերը, ավազոտ ծովածոցերն ու մակընթացային բնապատկերները յուրահատուկ են երկրի հարավ-արևելքին։
Չաբահարի մերձակայքում գտնվող Լիփարի վարդագույն խոնավ տարածքի գույնը կապված է բարձր աղայնության պայմաններում ակտիվացող աղասեր միկրոօրգանիզմների ու ջրիմուռների հետ։ Ջրի քանակից, եղանակից և աղայնությունից կախված՝ վարդագույն երանգի խտությունը փոփոխվում է, ուստի այն տարվա բոլոր եղանակներին նույնը չէ։
Գանդոյի պահպանվող տարածքը Սիստան և Բելուջիստանի հարավարևելքում պահպանում է գետային հուները, բնական ջրավազաններն ու ճահճային կոկորդիլոսի՝ տեղում «գանդո» կոչվող տեսակի կենսամիջավայրը։ Տարածքի նշանակությունը բնապահպանական է, և այցելությունը պետք է իրականացվի տեղական անվտանգության ու պահպանության կանոնների համաձայն։
