Հարավային Իրան
Պերսեպոլիսից մինչև Շիրազի այգիները
Հարավային Իրանի Ֆարս նահանգը պարսկական պատմության, պոեզիայի և պարտեզաշինության գլխավոր կենտրոններից է։ Աքեմենյան մայրաքաղաքները, Շիրազը, նարնջենու բույրով լեցուն այգիներն ու բանաստեղծների դամբարանները կողք կողքի ներկայացնում են Իրանի կայսերական անցյալն ու մշակութային նրբությունը։ Ֆարսով ճանապարհորդելիս բացահայտվում է դասական Իրանը՝ վեհ, բանաստեղծական և հյուրընկալ։
Հարավային Իրան
05
Պերսեպոլիսը՝ Աքեմենյանների հանդիսավոր մայրաքաղաքը, Դարեհ Ա-ի հրամանով կառուցվել է մոտ մ.թ.ա. 518 թվականից՝ հսկայական հարթակի վրա։ Քանդակազարդ աստիճանները, Բոլոր ազգերի դարպասը, բարձր սյուներն ու պալատները ներկայացնում են կայսրության բազմազան ժողովուրդներին։ Այս բացառիկ համալիրը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է։
Պասարգադը Աքեմենյան տերության առաջին մայրաքաղաքն է և Կյուրոս Մեծի ժառանգությունը։ Կյուրոսի պարզ ու հաստատուն դամբարանը, պալատների մնացորդներն ու արքայական քառաբաժան պարտեզի հատակագիծը ներկայացնում են Աքեմենյան արքունական ճարտարապետության առաջին փուլը և պարսկական պարտեզի ազդեցիկ նախատիպը։
Հաֆեզի դամբարանը Շիրազի խաղաղ պարտեզում է՝ նվիրված մի բանաստեղծի, որի գազելները մինչ օրս ապրում են պարսկերենում և իրանցիների առօրյայում։ Ութ սյուների վրա հենված պղնձե գմբեթը, նարնջենիներն ու բանաստեղծական տողերով ծածկված տապանաքարը ստեղծում են ընթերցման, լռության և քաղաքի երեկոյան կյանքի ջերմ միջավայր։
Շիրազի Էրամի այգին իր կանոնավոր առանցքներով, ջրանցքներով, բարձր նոճիներով և Քաջարական եռահարկ տաղավարով պարսկական պարտեզի փայլուն օրինակ է։ Պատկերազարդ սալիկները, սյունազարդ պատշգամբն ու բուսական բազմազանությունը միավորում են ճարտարապետությունն ու բնությունը։ Այն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Պարսկական պարտեզ» ժառանգության մաս է։
Վաքիլի շուկան Շիրազի Զանդ շրջանի քաղաքաշինական համալիրի մասն է։ Բարձր աղյուսե թաղերը, խաչվող գլխավոր միջանցքները և մասնագիտացված խանութները մինչ օրս պահպանում են պատմական շուկայի առևտրային աշխուժությունը։
