Իմամ Ռեզայի սրբավայր
Մաշհադի Իմամ Ռեզայի սրբավայրն Իրանի կարևորագույն ուխտատեղիներից է։ Ոսկեգմբեթ սրբավայրը, բակերն ու հարակից Գոհարշադ մզկիթը կազմում են դարերի ընթացքում ձևավորված ընդարձակ ճարտարապետական համալիր։


Հյուսիսարևելյան Իրան
Մաշհադի սրբավայրն ու Ֆիրդուսու աշխարհը
Իրանի հյուսիս-արևելքում գտնվող Ռազավի Խորասանը նահանգ է, որտեղ ուխտագնացությունը, պոեզիան, պատմությունն ու առօրյա կյանքը միահյուսվում են։ Մաշհադը, Ֆիրդուսու դամբարանը, Աֆշարյան շրջանի հուշարձանները, աշխույժ շուկաներն ու անապատային բնակավայրերի հնարամիտ կառույցները նահանգին բազմաշերտ դիմագիծ են հաղորդում։ Այստեղ ճանապարհորդը հանդիպում է իրանական մշակույթի կենդանի շերտերից մեկին՝ հոգևորությամբ, հյուրասիրությամբ և Մետաքսի ճանապարհի դեռևս զգալի հիշողությամբ։
Հյուսիսարևելյան Իրան
05
Մաշհադի Իմամ Ռեզայի սրբավայրն Իրանի կարևորագույն ուխտատեղիներից է։ Ոսկեգմբեթ սրբավայրը, բակերն ու հարակից Գոհարշադ մզկիթը կազմում են դարերի ընթացքում ձևավորված ընդարձակ ճարտարապետական համալիր։
Թուսում գտնվող Ֆիրդուսու դամբարանը վեհաշուք հարգանքի տուրք է «Շահնամեի» հեղինակին և պարսկերենի մեծ պահապանին։ Հուշարձանը նախագծել է Հուշանգ Սեյհունը՝ ոգեշնչվելով հին իրանական ճարտարապետությունից․ այն շրջապատված է խաղաղ պարտեզով, իսկ «Շահնամեից» քաղված արձանագրությունները, թանգարանն ու գրադարանը լրացնում են այցելությունը։
Մաշհադի կենտրոնում Նադերիի այգի-թանգարանը միավորում է Նադիր շահ Աֆշարի դամբարանը, Հուշանգ Սեյհունի արդիական ճարտարապետությունը, հեծյալ արձանն ու Աֆշարյան շրջանի ցուցանմուշները։ Կոպտատաշ քարը, երկրաչափական ձևերն ու ռազմական խորհրդանիշները հուշարձանին ուժեղ և անմիջապես ճանաչելի բնույթ են տալիս։
Քանգը Մաշհադի արևմտյան լեռնային շրջանի հին աստիճանաձև գյուղերից է։ Տները կառուցված են լանջի ուղղությամբ՝ այնպես, որ ստորին տան տանիքը հաճախ վերին տան անցուղի կամ բակ է դառնում։ Այգիները, ջրային ուղիներն ու նեղ փողոցները պահպանում են բնակավայրի տեղական բնույթը։
Թորղաբեն Մաշհադից արևմուտք գտնվող զովասուն հանգստավայր է, որը հայտնի է իր հովիտներով, առուներով, այգիներով և զբոսավայրերով։ Բնական միջավայրն ու տեղական սննդի մշակույթը այն դարձրել են Խորասան Ռազավիի ամենատարածված կարճատև ուղևորությունների ուղղություններից մեկը։